Które opakowania będą objęte systemem kaucyjnym?
Już od 1 października 2025 roku zaczyna obowiązywać w Polsce nowy system kaucyjny. Spokojnie, nie taki system straszny, jak go malują. Zaraz wszystko wyjaśnię.
System obejmie trzy główne rodzaje opakowań:
- Plastikowe butelki (do 3 litrów)
- Aluminiowe puszki (do 1 litra)
- Szklane butelki wielokrotnego użytku (do 1,5 litra)
Zaskoczenie? Pewnie nie, ale warto mieć świadomość, co dokładnie to oznacza dla Twojej firmy.
Jakie obowiązki nałoży system kaucyjny na producentów?
Producenci, którzy jako pierwsi wprowadzają napoje w opakowaniach na rynek, mają obowiązek osiągnąć określone poziomy zbierania opakowań.
Zgodnie z Ustawą o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, a konkretnie z art. 21a, producenci napojów wprowadzający produkty w opakowaniach na rynek mają obowiązek osiągnąć określone poziomy zbierania. W 2025 roku ten poziom wynosi 77%.
Wybór sposobu wykonania obowiązku wynikającego z art. 21a Ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi zależy od preferencji producenta. Decyzje, które podejmują, będą głównie opierać się na kosztach związanych z zawarciem umowy z operatorem systemu kaucyjnego lub wniesieniem opłaty produktowej.
Na razie opłata produktowa nie jest wysoka. Niemniej jednak, z roku na rok opłata będzie coraz wyższa. Kwestię tę reguluje Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 grudnia 2023 r. w sprawie stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań.
Zgodnie z aktualną wersją wyżej wymienionego Rozporządzenia, stawki opłat produktowych za 1 kg opakowań nie zebranych w ramach systemu kaucyjnego przedstawiają się następująco:
| Rodzaj opakowania | W 2025 r. | W 2026 r. | W 2027 r. i w latach następnych |
|---|---|---|---|
| Butelki jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na napoje o pojemności do trzech litrów, włącznie z ich zakrętkami i wieczkami z tworzyw sztucznych, z wyłączeniem szklanych lub metalowych butelek na napoje, których zakrętki i wieczka są wykonane z tworzyw sztucznych | 0,10 | 1,00 | 5,00 |
| Puszki metalowe o pojemności do jednego litra | 0,10 | 1,00 | 5,00 |
| Butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do półtora litra | 0,01 | 0,05 | 0,25 |
Warto przy tym zauważyć, że od 2026 r. wejdzie istotna zmiana dla tych firm, które są poza systemem. Mianowicie, stawka opłaty produktowej dla producentów napojów będących poza systemem będzie trzykrotnie wyższa. Ten mechanizm ma stanowić zachętę do tego, aby producenci napojów włączali swoje opakowania do systemu kaucyjnego.
Dlatego warto już dziś dokonać rozeznania jak nowe opłaty wpłyną na Twoją firmę!
Jakie obowiązki system kaucyjny nałoży na sklepy?
Jeżeli prowadzisz sklep, Twoje obowiązki będą uzależnione od powierzchni:
- Sklepy do 200 m²: obowiązkowo pobierają kaucję i odbierają szklane butelki wielokrotnego użytku, jeżeli ten sklep oferuje tego typu opakowania. Odbiór puszek aluminiowych i butelek plastikowych jest dobrowolny.
- Sklepy powyżej 200 m²: obowiązkowo pobierają kaucję i odbierają wszystkie wymienione wyżej opakowania.
System kaucyjny wpłynie zarówno na producentów napojów, jak i przedsiębiorców handlujących napojami.
Kto jeszcze zostanie objęty systemem kaucyjnym?
System kaucyjny to nie tylko producenci i sklepy, to cały łańcuch dostaw. Kaucja będzie przechodziła przez producentów, hurtownie, aż do sklepów, które ostatecznie pobiorą ją od konsumentów.
Restauracje, bary, stacje benzynowe, stadiony, eventy: tak, one też są na celowniku!
Czy Twoja firma musi uczestniczyć w systemie kaucyjnym?
To zależy głównie od dwóch rzeczy:
- Czy jako producent zdecydujesz się na system kaucyjny, czy wybierzesz opłatę produktową?
- Czy Twój sklep lub punkt usługowy będzie oferował napoje objęte systemem kaucyjnym?
O tym dowiesz się ze specjalnych etykiet na opakowaniach.
Może się okazać, że np. cukiernie, piekarnie czy restauracje oferujące egzotyczną kuchnię ominą system kaucyjny, jeśli ich dostawcy nie będą w nim uczestniczyć.
Co jednak istotne, jeżeli wprowadzasz na rynek napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym, to i tak będziesz miał obowiązki raportowe. Mianowicie, konieczne będzie zaraportowanie w BDO informacji o tym jakie i ile opakowań wprowadziłeś na rynek, nawet jeżeli jesteś poza systemem. Ma to na celu wyliczenie opłaty produktowej, która będzie należna od takiego podmiotu.
Zrobimy to za CiebieSystem kaucyjnySprawdzimy, czy Twoja firma musi uczestniczyć w systemie kaucyjnym i jakie ma obowiązki.Zobacz usługęAktualne informacje o systemie kaucyjnym znajdziesz także na stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

