Poradnik · Kontrola WIOŚ

Jak przygotować się do kontroli WIOŚ

Co sprawdza inspektor, jakie dokumenty mieć pod ręką i kiedy poprosić o obecność pełnomocnika.

AutorTymoteusz MądryPartner Zarządzający
Aktualizacja
07.2026
Czytanie
7 min
1.0

Kiedy przychodzi inspektor i od czego zaczyna

WIOŚ to wojewódzki inspektorat ochrony środowiska, część Inspekcji Ochrony Środowiska. Kontroluje firmy według rocznego planu kontroli, a także po skargach, zgłoszeniach i awariach.

Kontrola planowa zaczyna się od zawiadomienia. Według Prawa przedsiębiorców inspektor wszczyna ją nie wcześniej niż 7 dni i nie później niż 30 dni od doręczenia zawiadomienia. Ten czas przeznacz na przegląd dokumentów i zakładu.

W dniu kontroli inspektor okazuje legitymację służbową i upoważnienie. Upoważnienie określa zakres i okres kontroli. Zrób jego kopię, bo na nim opiera się późniejsza ocena, czy inspektor działał w granicach zakresu.

2.0

Co sprawdza inspektor

Inspektor sprawdza, czy zakład działa tak, jak opisują to decyzje i ewidencja. Zakres zależy od profilu firmy, ale większość kontroli dotyczy tych obszarów.

ObszarCo sprawdza inspektorDokumenty do przygotowania
OdpadyMiejsca i sposób magazynowania, oznaczenia, zgodność mas z ewidencjąKarty KPO i KEO, sprawozdania BDO, umowy z odbiorcami
PowietrzeEmisje wyłącznie przez emitory z pozwolenia, wyniki pomiarówPozwolenie albo zgłoszenie instalacji, pomiary, raport KOBiZE
ŚciekiOdprowadzanie zgodne z pozwoleniem, terminy badań jakościPozwolenie wodnoprawne, wyniki badań, umowa z przedsiębiorstwem wod-kan
Produkty i opakowaniaEwidencja opakowań, sprzętu i baterii wprowadzanych na rynekWpis do BDO, sprawozdanie o produktach, umowa z organizacją odzysku
AwarieProcedury na wypadek wycieku, środki do jego usunięciaInstrukcja postępowania, plan awaryjny, rejestr szkoleń

Zakres kontroli w konkretnym zakładzie wynika z upoważnienia i decyzji, które zakład posiada. Mała firma usługowa zwykle przechodzi kontrolę odpadów i BDO. Zakład produkcyjny z instalacjami odpowiada we wszystkich obszarach z tabeli.

3.0

Decyzje i stan faktyczny w zakładzie

Zacznij od listy decyzji, które ma zakład: pozwolenia zintegrowanego albo emisyjnego, pozwolenia wodnoprawnego, zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. W każdej przeczytaj warunki szczegółowe, bo to z nimi inspektor porówna stan faktyczny w zakładzie.

Potem obejdź zakład z decyzjami w ręku. Inspektor zrobi to samo, więc zacznij od miejsc, które opisują decyzje, i koniecznie sprawdź, czy:

  • Odpady leżą w miejscach wskazanych w decyzji, na utwardzonym podłożu albo w zamkniętych kontenerach, jeśli tego wymagają przepisy.
  • Pojemniki i strefy magazynowe mają tabliczki z kodem i nazwą odpadu, np. 15 01 01 opakowania z papieru i tektury.
  • Odpady niebezpieczne mają wymagane etykiety i stoją w wydzielonej strefie.
  • Gazy i pyły są emitowane tylko przez emitory wskazane w pozwoleniu.
  • Ścieki są badane w terminach z pozwolenia, a wyniki leżą w aktach.

Na koniec sprawdź instrukcję postępowania na wypadek awarii. Powinna wskazywać, kto koordynuje działania, jak postępować w takiej sytuacji oraz gdzie znajdują się środki pomocne do jej usunięcia lub ograniczenia skutków, np. sorbenty w przypadku wycieku czy nieszczelności.

4.0

Dokumenty, które trzeba mieć pod ręką

Inspektor może żądać dokumentów oraz ustnych i pisemnych wyjaśnień. Przygotuj je w jednym segregatorze albo folderze, najlepiej w kolejności wskazanej w zawiadomieniu o kontroli.

  • Decyzje i pozwolenia wraz z załącznikami.
  • Wpis do BDO z numerem rejestrowym.
  • Dane dostępowe do BDO oraz ewentualnie wydruki KEO i potwierdzenia złożenia sprawozdań rocznych za ostatnie lata.
  • Umowy z firmami odbierającymi odpady i ich zezwolenia.
  • Wyniki pomiarów emisji i badań ścieków.
  • Raport do KOBiZE i wykaz opłat za korzystanie ze środowiska.
  • Instrukcję postępowania przy awarii i rejestr szkoleń pracowników.
  • Książkę kontroli i protokoły z poprzednich kontroli.

Inspektor często porównuje masy odpadów w kartach z tym, co leży na placu. Sprawdź to sam kilka dni wcześniej i wyjaśnij każdą różnicę.

Zrobimy to za CiebieEwidencja odpadów w BDOUporządkujemy karty KPO i KEO przed kontrolą, tak żeby masy zgadzały się ze stanem magazynu.Zobacz usługę

Jeśli wprowadzasz na rynek produkty w opakowaniach, przygotuj opis metody, którą liczysz masę opakowań. Inspektor może zapytać, skąd wzięły się liczby w sprawozdaniu.

Gdy jakiegoś dokumentu brakuje, nie sporządzaj go z datą wsteczną. Powiedz o tym prawnikowi, który oceni, czy brak da się uzupełnić przed wizytą inspektora.

5.0

Dzień kontroli i pełnomocnik

Wskaż jedną osobę do kontaktu z inspektorem i jej zastępcę. Ta osoba zna decyzje, wie, gdzie są dokumenty, i odpowiada na zadane pytania bez domysłów.

Krótko przeszkol też pracowników magazynu i produkcji. Powinni wiedzieć, gdzie stoją odpady, kto prowadzi ewidencję i do kogo skierować inspektora z pytaniem, na które nie znają odpowiedzi.

Kontrolę prowadzi się w obecności przedsiębiorcy albo osoby, którą upoważnisz na piśmie. Tą osobą może być radca prawny albo adwokat, który zna Twoje decyzje i ewidencję.

  1. 01Sprawdź upoważnienieZapisz nazwiska inspektorów, zakres i okres kontroli. Wpisz kontrolę do książki kontroli.
  2. 02Ustal plan dniaZapytaj, które miejsca inspektor chce obejrzeć i jakich dokumentów potrzebuje. Wyznacz pokój do pracy z dokumentami.
  3. 03Towarzysz inspektorowiOsoba do kontaktu chodzi z inspektorem po zakładzie i notuje, co oglądał, jakie próbki pobrał i o co pytał.
  4. 04Spisuj wydane dokumentyProwadź listę kopii przekazanych inspektorowi. Wyjaśnienia na piśmie składaj po konsultacji z prawnikiem.
  5. 05Przeczytaj protokółProtokół podpisujesz dopiero po lekturze. Na zastrzeżenia masz czas, więc nie musisz decydować przy inspektorze.
Zrobimy to za CiebieKontrola WIOŚ z pełnomocnikiemPrzygotujemy dokumenty, będziemy obecni podczas kontroli i odpowiemy na protokół.Zobacz usługę
6.0

Protokół, zastrzeżenia i zarządzenia pokontrolne

Na koniec inspektor sporządza protokół. Opisuje w nim stan faktyczny, stwierdzone nieprawidłowości i dowody, na których się opiera.

Jeśli nie zgadzasz się z ustaleniami, złóż pisemne zastrzeżenia przed podpisaniem protokołu. Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska daje na to 7 dni od przedstawienia protokołu. W zastrzeżeniach wskaż dokumenty, które podważają ustalenia.

Możesz też odmówić podpisu i wyjaśnić na piśmie przyczynę odmowy. Odmowa nie zatrzymuje sprawy, bo inspektor odnotowuje ją w protokole.

Po kontroli wojewódzki inspektor może wydać zarządzenie pokontrolne z terminem usunięcia nieprawidłowości. W wyznaczonym terminie informujesz go na piśmie, co zrobiłeś. Wykonanie potwierdź dokumentami, np. zdjęciami, fakturami albo wynikami nowych pomiarów.

Poza zarządzeniem pokontrolnym możliwe są też:

  • Mandat karny nałożony przez inspektora na miejscu.
  • Administracyjna kara pieniężna, np. za błędy w ewidencji odpadów albo przekroczenie warunków pozwolenia.
  • Decyzja o wstrzymaniu działalności przy poważnym zagrożeniu dla środowiska.
  • Zawiadomienie prokuratury, gdy ustalenia wskazują na przestępstwo.
Pytania7.0

Jak długo może trwać kontrola WIOŚ?

Prawo przedsiębiorców ogranicza łączny czas kontroli w roku: 12 dni roboczych u mikroprzedsiębiorcy, 18 u małego, 24 u średniego i 48 u dużego przedsiębiorcy. Część kontroli Inspekcji, np. po awarii, jest spod tych limitów wyłączona.

Czy inspektor może pobrać próbki i robić zdjęcia?

Tak. Inspektor może pobierać próbki, wykonywać pomiary i dokumentować stan zakładu. Poproś o protokół pobrania próbek i zapytaj o próbkę do własnego badania.

Czy muszę prowadzić książkę kontroli?

Tak. Przedsiębiorca prowadzi książkę kontroli i przechowuje w niej upoważnienia oraz protokoły. Książka może mieć formę papierową albo elektroniczną.

Kiedy najlepiej zgłosić się do prawnika?

Zaraz po doręczeniu zawiadomienia, póki jest czas na przegląd dokumentów. Przy kontroli bez zapowiedzi zadzwoń od razu. Pełnomocnik może dołączyć zdalnie albo przyjechać w trakcie kontroli.

Czy mogę odwołać się od zarządzenia pokontrolnego?

Zależy od formy, w jakiej inspektor je wydał. Od decyzji administracyjnej przysługuje odwołanie, a zarządzenie pokontrolne można zakwestionować w innym trybie. Sprawdzimy, który tryb dotyczy Twojej sprawy.

Podstawa prawna
  • Ustawa z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, rozdział 5: kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy.
  • Ustawa z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska: uprawnienia inspektorów, protokół i zarządzenia pokontrolne.
  • Ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach: ewidencja odpadów i administracyjne kary pieniężne.
Kontakt8.0

Prześlij zawiadomienie i napisz, czego dotyczy kontrola. Powiemy, co przygotować, i odpowiemy w jeden dzień roboczy.

Monika Szymura, Dyrektor Działu Obsługi Klienta

Zgłoszenia czyta Monika Szymura, dyrektor działu obsługi klienta. Razem z zespołem obsługi klienta przekazuje sprawę prawnikowi, który zostaje jej opiekunem.

Zespół obsługi zostaje potem Twoim stałym kontaktem i na bieżąco współpracuje z opiekunem sprawy.

Krok 2 z 3

Opisz sprawę

Opisz sprawę
Temat: Pomoc prawna
Biuro
ul. Garbary 95B/10, 61-757 Poznań